Test ma trận Raven:
tìm quy luật, điền ô còn thiếu

Mỗi ma trận thiếu một ô: hãy nhận ra quy luật làm các hình thay đổi theo hàng và cột, rồi chọn mảnh ghép còn thiếu. Các câu đố theo mô hình ma trận lũy tiến của Raven, kiểm tra trí tuệ phi ngôn ngữ và tư duy logic mà không cần chữ hay số.

60câu
khoảng 20 phút
5loạt

câu đố riêng theo mô hình Raven

Chuyển đến “Làm bài test”

Bạn sẽ nhận được gì

Báo cáo hiện ra ngay sau khi làm xong, bạn có thể lưu vào hồ sơ của mình

  • Điểm trên 60 và mức xếp loạiBạn giải đúng bao nhiêu ma trận và đứng ở mức nào trong năm mức, từ khởi đầu đến xuất sắc.
  • Hồ sơ năm kỹ năngĐiểm riêng cho từng loạt: hoàn thiện hoa văn, loại suy, biến đổi tuần tự, hoán vị, cộng và trừ hình. Bạn sẽ thấy quy luật nào đến dễ dàng và quy luật nào thì chưa.
  • Nhịp làm bàiTổng thời gian và số giây cho mỗi câu, kèm nhận xét nhịp đó giúp bạn hay khiến bạn vấp.
  • Giải thích từng câu saiLựa chọn của bạn, đáp án đúng và quy luật tạo nên câu đó, bằng lời dễ hiểu.
  • Thẻ kết quảBức tranh ghép 60 ô kèm điểm và mức xếp loại. Lưu vào tài khoản hoặc gửi cho bạn bè.

Năm loạt, năm kiểu quy luật

Các loạt khó dần lên, và các câu trong từng loạt cũng vậy: đến cuối loạt, không còn một mà là hai, ba đặc điểm thay đổi cùng lúc.

  1. Hoàn thiện hoa văn

    Nhìn ra toàn bộ hoa văn

    12 câu, 6 phương án

  2. Loại suy

    Chuyển quy luật từ cặp này sang cặp khác

    12 câu, 6 phương án

  3. Biến đổi tuần tự

    Nhận ra thay đổi theo từng bước

    12 câu, 8 phương án

  4. Hoán vị

    Thấy cùng một bộ được xếp theo thứ tự khác

    12 câu, 8 phương án

  5. Cộng và trừ hình

    Ghép và tách hình trong đầu

    12 câu, 8 phương án

Giải thử một ma trận ngay tại đây

Mỗi loạt một câu. Các câu này không tính vào bài test, cứ thoải mái thử và xem quy luật.

Hoàn thiện hoa văn

Nhìn ra toàn bộ hoa văn

Một hoa văn lớn bị khoét mất một mảnh: sọc, ô kẻ, sóng, chấm hoặc kết hợp. Bạn chọn mảnh nối tiếp hoa văn liền mạch, không lộ đường nối.

Chọn mảnh hình còn thiếu

Cách giảiLần theo các đường của hoa văn đến mép chỗ trống rồi kéo chúng vào bên trong.

Bài test diễn ra thế nào

  1. Nhìn cả ma trậnỞ mỗi câu, các hình thay đổi theo một quy luật qua hàng và cột, và có một ô để trống. Hãy tìm ra quy luật và chọn mảnh hình tiếp nối nó.
  2. 60 câu, không giới hạn thời gianNăm loạt, mỗi loạt 12 câu, từ một hoa văn đơn giản đến ghép và tách hình. Hãy dành khoảng 20 phút, nhưng không cần vội: chỉ câu đúng mới được tính điểm, còn đồng hồ chỉ ghi lại thời gian.
  3. Có kết quả ngaySau câu cuối, bạn thấy điểm, mức xếp loại, hồ sơ từng loạt, nhịp làm bài và phần giải thích các câu sai. Lưu vào tài khoản hoặc chia sẻ thẻ kết quả.

Trước khi bắt đầu

  • Tìm một chỗ yên tĩnh và hai mươi phút không bị làm phiền. Nghỉ giữa chừng một loạt rất dễ khiến bạn quên mất quy luật vừa tìm ra.
  • Dùng màn hình lớn hơn như laptop hoặc máy tính bảng. Điện thoại cũng được, nhưng chi tiết nhỏ của các hình dễ bị bỏ sót hơn.
  • Tìm quy luật và hình dung mảnh còn thiếu trước, sau đó mới nhìn các phương án. Có phương án trông rất giống nhưng chỉ khớp một đặc điểm.
  • Khi đã chọn, hãy đối chiếu lựa chọn với cả hàng lẫn cột.
  • Cứ thong thả. Không có đồng hồ đếm ngược, chỉ câu đúng mới được tính, còn thời gian chỉ hiện trong kết quả để bạn xem.

Phương pháp và nguồn tham khảo

Bài test bắt nguồn từ đâu và kết quả được tính ra sao

Mô tả đầu tiên về những câu đố về sau trở thành ma trận được nhà tâm lý học John Raven và nhà di truyền học Lionel Penrose công bố năm 1936. Bản chuẩn, Standard Progressive Matrices (trong tài liệu tiếng Việt thường gọi là trắc nghiệm khuôn hình tiếp diễn chuẩn), ra đời năm 1938: 60 câu chia thành năm loạt, mỗi loạt 12 câu, khó dần trong từng loạt và từ loạt này sang loạt khác. Raven muốn ma trận đo năng lực “suy diễn quan hệ” theo thuyết trí tuệ chung của Charles Spearman, tức khả năng rút ra mối quan hệ từ chất liệu chưa quen. Bản gốc không giới hạn thời gian và nhà xuất bản chỉ bán cho chuyên gia có chứng chỉ.

Ở đây không có bản scan của bản gốc: các câu đố đó thuộc về nhà xuất bản. Cả 60 ma trận đều do chương trình của Prisamor vẽ theo cùng một khung: năm loạt, mỗi loạt 12 câu, loạt A và B có 6 phương án, loạt C, D và E có 8. Quy luật của các ma trận 3×3 ở loạt C, D và E dựa trên cách phân loại đã công bố của Carpenter, Just và Shell (1990): giữ nguyên trong hàng, thay đổi tuần tự, phân bố ba giá trị, cộng và trừ hình. Tạo câu đố mới từ quy luật thay vì sao chép câu cũ là cách làm thông thường trong nghiên cứu (ví dụ Matzen et al., 2010). Một chương trình kiểm tra từng câu để chắc chắn chỉ có đúng một phương án phù hợp.

1936Theo mô hình ma trận lũy tiến của Raven, câu đố do Prisamor tạoJ. C. Raven, L. S. Penrose (mô hình); đội ngũ Prisamor (câu đố)
Đo lường điều gì
Ma trận kiểm tra suy luận phi ngôn ngữ: khả năng nhận ra một quy luật trừu tượng trong chất liệu xa lạ và giữ nhiều quy luật trong đầu cùng lúc (Carpenter, Just & Shell, 1990). Chúng thường được xếp vào nhóm bài đo trí tuệ linh hoạt, tức giải quyết điều mới thay vì áp dụng điều đã học. Ma trận liên hệ chặt với trí tuệ chung nhưng không đồng nhất với nó: kỹ năng thị giác không gian và chính cách thiết kế câu đố cũng ảnh hưởng đến điểm (Gignac, 2015). Kiến thức, ngôn ngữ, trí nhớ về sự kiện và trí tuệ cảm xúc không thuộc phạm vi bài test này.
Cách tính điểm
Mỗi câu đúng được 1 điểm, tổng từ 0 đến 60. Mỗi loạt có 12 câu và điểm từ 0 đến 12: 0-5 thấp, 6-9 trung bình, 10-12 cao. Các mức theo tổng điểm: 0-17 khởi đầu, 18-31 cơ bản, 32-43 khá, 44-52 giỏi, 53-60 xuất sắc. Chọn bừa trung bình đúng khoảng 8 hoặc 9 trên 60 câu, nên điểm trên 17 gần như không thể do may mắn. Nhịp làm bài dựa trên thời gian trung bình mỗi câu: dưới 12 giây là nhanh, 12-35 giây là đều, trên 35 giây là cẩn trọng. Ngưỡng các mức phản ánh những loạt và quy luật bạn giải được, không phải sự so sánh với người khác.
Hạn chế
Các câu đố này chưa có bảng chuẩn, nên điểm không được quy đổi sang IQ và không so với dân số chung. Khi làm online, màn hình, tiếng ồn, sự mệt mỏi và những lần ngắt quãng đều ảnh hưởng đến kết quả, còn chuyên gia tâm lý cho làm test với hướng dẫn chuẩn và điều kiện như nhau cho mọi người. Lần làm thứ hai điểm thường cao hơn, phần lớn vì quy luật đã quen. Điểm ma trận có liên hệ với học vấn và đã tăng mạnh trong thế kỷ XX (hiệu ứng Flynn), nên bài test không hề “phi văn hóa”: nó chỉ ít dựa vào ngôn ngữ hơn. Hãy xem kết quả là gợi ý cho chính bạn, không phải đánh giá chính thức cho việc học, tuyển dụng hay chẩn đoán.

Vì sao không có IQ ở đây

IQ cho biết một người đứng ở đâu so với những người cùng độ tuổi, và được tính từ bảng chuẩn xây dựng riêng cho đúng bộ câu đố người đó đã làm. Ngay cả test Raven bản gốc cũng chỉ báo điểm thô và bách phân vị so với nhóm chuẩn của nó. Các câu đố của chúng tôi chưa có bảng chuẩn như vậy, nên thay vì một con số bịa ra, bạn nhận được điểm, mức xếp loại, hồ sơ từng loạt và phần giải thích các câu sai.

Nguồn tham khảo

  • Penrose, L. S., & Raven, J. C. (1936). A new series of perceptual tests: Preliminary communication. British Journal of Medical Psychology, 16(2), 97-104. DOI 10.1111/j.2044-8341.1936.tb00690.x
  • Raven, J. (2000). The Raven’s Progressive Matrices: Change and stability over culture and time. Cognitive Psychology, 41(1), 1-48. DOI 10.1006/cogp.1999.0735
  • Carpenter, P. A., Just, M. A., & Shell, P. (1990). What one intelligence test measures: A theoretical account of the processing in the Raven Progressive Matrices Test. Psychological Review, 97(3), 404-431. DOI 10.1037/0033-295X.97.3.404
  • Matzen, L. E., Benz, Z. O., Dixon, K. R., Posey, J., Kroger, J. K., & Speed, A. E. (2010). Recreating Raven’s: Software for systematically generating large numbers of Raven-like matrix problems with normed properties. Behavior Research Methods, 42(2), 525-541. DOI 10.3758/BRM.42.2.525
  • Gignac, G. E. (2015). Raven’s is not a pure measure of general intelligence: Implications for g factor theory and the brief measurement of g. Intelligence, 52, 71-79. DOI 10.1016/j.intell.2015.07.006
  • Flynn, J. R. (1987). Massive IQ gains in 14 nations: What IQ tests really measure. Psychological Bulletin, 101(2), 171-191. DOI 10.1037/0033-2909.101.2.171

Bài test dành cho ai

  • Người thích câu đố và muốn thử logic của mình với những bài không có chữ
  • Người đã nghe về test Raven và muốn làm bản đầy đủ 60 câu, không chỉ vài câu mẫu
  • Người sắp gặp bài test tư duy trừu tượng khi ứng tuyển và muốn hiểu ma trận hoạt động thế nào
  • Người tò mò kiểu quy luật nào đến với mình dễ dàng và kiểu nào thì chưa

Test Raven miễn phí: 60 câu ma trận, giải thích câu sai

Test Raven là gì

Ma trận lũy tiến (Progressive Matrices) do nhà tâm lý học John Raven tạo ra. Ông mô tả những câu đố đầu tiên cùng nhà di truyền học Lionel Penrose năm 1936, và bản chuẩn ra đời năm 1938: 60 hình vẽ trong năm loạt, mỗi loạt 12 câu. Trong tài liệu tâm lý học tiếng Việt, bản này còn được gọi là trắc nghiệm khuôn hình tiếp diễn chuẩn, hay quen thuộc hơn là test Raven đen trắng. Gọi là “lũy tiến” vì các câu khó dần từng chút, trong từng loạt và từ loạt này sang loạt khác. Ở mỗi câu, các hình tuân theo một quy luật, một ô để trống, và bạn chọn phương án tiếp nối quy luật đó.

Các nhà tâm lý học vẫn dùng phương pháp Raven đến nay, còn tập đề gốc do nhà xuất bản phát hành và chỉ bán cho chuyên gia có chứng chỉ. Vì vậy nhiều bản miễn phí trên mạng dùng ảnh scan, còn câu đố của chúng tôi là của riêng: cùng năm loạt và cùng các kiểu quy luật, nhưng mọi hình vẽ đều được làm mới hoàn toàn. Bạn có thể làm test ma trận Raven online miễn phí, không cần đăng ký, trên máy tính hoặc điện thoại.

Test Raven đo gì

Ma trận Raven nhìn vào một mặt của trí tuệ: suy luận phi ngôn ngữ. Bạn cần nhận ra một quy luật trừu tượng trong hình ảnh lạ và giữ nhiều quy luật trong đầu cùng lúc. Carpenter, Just và Shell (1990) nghiên cứu cách mọi người giải ma trận qua lời nghĩ thành tiếng, chuyển động mắt và các lỗi sai, và thấy rằng chính hai khả năng này phân biệt người giải với nhau nhiều nhất. Ma trận thường được xếp vào nhóm bài đo trí tuệ linh hoạt: suy ra điều mới chứ không nhớ lại điều đã học.

Những gì bài test không đo

Vốn từ, kiến thức, trí nhớ về sự kiện, kỹ năng giao tiếp và trí tuệ cảm xúc không nằm trong điểm số. Ma trận gắn chặt với trí tuệ chung nhưng không phải thước đo thuần túy của nó: kỹ năng thị giác không gian và cách thiết kế câu đố cũng góp phần.

Test Raven và IQ: vì sao chúng tôi không đưa ra con số

IQ không phải số câu đúng. Đó là vị trí của bạn so với những người cùng tuổi. Để tính được, trước hết một mẫu lớn phải giải các câu đố, rồi kết quả của họ trở thành bảng chuẩn cho từng nhóm tuổi. Ngay cả bản ma trận chính thức cũng chỉ báo điểm thô và bách phân vị theo nhóm chuẩn của nó, còn IQ có được nhờ quy đổi thêm một bước. Các bảng cũ cũng đã lỗi thời: điểm ma trận trung bình tăng mạnh trong thế kỷ XX (hiệu ứng Flynn), nên chúng thổi phồng IQ của người hôm nay.

Câu đố của chúng tôi khác, dù theo cùng mô hình, nên bảng của các bài test khác không áp dụng được. Nếu một trang web hứa cho IQ chính xác từ câu đố của riêng họ, đáng hỏi bảng chuẩn ấy lấy từ mẫu nào. Chúng tôi chỉ đưa ra những gì tính được một cách trung thực: điểm trên 60, mức xếp loại, hồ sơ từng loạt và phần giải thích các câu sai.

Đọc kết quả thế nào và bao nhiêu điểm là tốt

Mỗi câu đúng được 1 điểm. Chọn bừa trung bình đúng khoảng 8 hoặc 9 trên 60, nên điểm trên 17 gần như chắc chắn nghĩa là bạn đang tìm ra quy luật. Từ đó các mức đi theo những loạt bạn giải được: ở mức cơ bản, hoa văn và loại suy đơn giản đã chắc chắn; mức khá thêm biến đổi tuần tự; mức giỏi thêm các câu hoán vị nhiều đặc điểm; mức xuất sắc bao trọn gần hết loạt cộng và trừ hình.

Hồ sơ từng loạt cho thấy kiểu quy luật nào đến với bạn dễ hơn. Hãy đọc nhịp làm bài cùng với điểm số. Nhanh mà sai ở cuối các loạt cho thấy bạn cần thêm một phút để kiểm tra. Chậm mà điểm cao là dấu hiệu của sự cẩn thận, không phải chậm chạp.

Cách giải ma trận Raven

Các nhà nghiên cứu mô tả hai cách. Bạn có thể dựng đáp án trong đầu trước rồi tìm nó giữa các phương án, hoặc dò từng phương án và loại những cái không khớp. Cách loại trừ dễ dẫn vào bẫy hơn: có phương án trông đúng nhưng chỉ khớp quy luật ở một đặc điểm. Vài thói quen giúp ích:

  • Tách mỗi hình thành các đặc điểm: số lượng, hình dạng, kích thước, màu tô, vị trí. Với mỗi đặc điểm, hỏi xem nó có thay đổi không và thay đổi thế nào.
  • Nhìn theo hàng và cả theo cột. Ở loạt hoán vị, quy luật đôi khi chỉ lộ ra khi nhìn từ trên xuống.
  • Ở loạt cuối, so các nét của những hình trong hàng: nét nào có ở cả hai hình đầu, nét nào chỉ ở một hình, nét nào biến mất ở hình thứ ba.
  • Khi đã chọn, hãy đối chiếu với mọi hàng và mọi cột, không chỉ với ô bên cạnh.

Có luyện được không, và học vấn có ảnh hưởng không

Lần làm thứ hai điểm thường tăng, nhưng phần lớn là do quen quy luật chứ không phải trí tuệ tăng lên. Theo các phân tích tổng hợp, luyện trí nhớ làm việc hầu như không cải thiện điểm ma trận. Khi so các lần làm của mình, hãy tính đến việc bạn đã từng thấy các câu đố.

Ma trận ít dựa vào ngôn ngữ hơn phần lớn các bài test, nhưng không hề “phi văn hóa”. Điểm số liên quan đến khả năng tiếp cận giáo dục và đã tăng qua từng thế hệ. Bài test phù hợp để nhìn vào logic không lời của chính bạn, không phải để so sánh người ở các quốc gia hay thời đại khác nhau.

Câu hỏi thường gặp về test Raven

Test Raven cho ra chỉ số IQ bao nhiêu?

Tự bản thân test Raven không cho ra IQ. Ngay cả bản gốc cũng chỉ cho điểm thô và bách phân vị so với một nhóm chuẩn cụ thể, còn con số IQ có được nhờ quy đổi bằng bảng theo độ tuổi và quốc gia. Các câu đố của chúng tôi chưa có bảng chuẩn như vậy, nên ở đây bạn sẽ không thấy IQ: con số nào cũng sẽ là bịa đặt. Thay vào đó bạn nhận được điểm trên 60, mức xếp loại, hồ sơ từng loạt và phần giải thích các câu sai.

Test Raven có bao nhiêu câu?

Bản chuẩn có 60 câu chia thành năm loạt A, B, C, D và E, mỗi loạt 12 câu. Bài của chúng tôi theo đúng bố cục đó, hai loạt đầu có 6 phương án trả lời, các loạt còn lại có 8.

Làm test Raven mất bao lâu?

Bản gốc không giới hạn thời gian và thường mất 20 đến 45 phút. Ở đây cũng không có đồng hồ đếm ngược; hãy dành khoảng 20 phút. Tổng thời gian và thời gian trung bình mỗi câu sẽ hiện trong kết quả.

Ma trận Raven đo điều gì?

Khả năng nhận ra quy luật trong một hình ảnh lạ và giữ nhiều quy luật trong đầu cùng lúc, nói cách khác là suy luận phi ngôn ngữ. Nó thường được xếp vào trí tuệ linh hoạt. Bài test liên hệ chặt với trí tuệ chung nhưng không đồng nhất với nó, và hoàn toàn không đo kiến thức, ngôn ngữ hay kỹ năng cảm xúc.

Test Raven bao nhiêu điểm là tốt?

Chọn bừa đúng khoảng 8 hoặc 9 trên 60 câu, nên trên 17 điểm đã có nghĩa là bạn đang tìm ra quy luật. Từ đó, mức xếp loại phụ thuộc vào những loạt bạn giải được: 32-43 là khá, 44-52 là giỏi, từ 53 trở lên là xuất sắc. Không thể so điểm này với bảng của test gốc, vì câu đố khác nhau.

Đây có phải test Raven chính thức không?

Mô hình giống nhau: 60 câu, năm loạt, cùng các kiểu quy luật và cùng cách tăng độ khó. Hình vẽ là của riêng chúng tôi, do chương trình của Prisamor tạo ra, vì các câu đố gốc thuộc về nhà xuất bản và chỉ bán cho chuyên gia có chứng chỉ. Vì vậy đây là một bài test riêng xây dựng theo mô hình Raven, không phải bản sao của tập đề gốc.

Có thể luyện để làm ma trận Raven tốt hơn không?

Lần làm thứ hai điểm thường cao hơn, phần lớn vì quy luật đã quen. Còn luyện trí nhớ làm việc thì theo các phân tích tổng hợp hầu như không cải thiện điểm ma trận. Cách chuẩn bị tốt nhất rất đơn giản: ngủ đủ, dùng màn hình lớn và đừng vội.

Xem đáp án test Raven ở đâu?

Sau khi làm xong, mỗi câu sai sẽ hiện lựa chọn của bạn, đáp án đúng và quy luật tạo nên câu đó. Ở đây không có đáp án của tập đề gốc hay của bài test tuyển dụng nào: các câu đố là khác nhau.

Tìm quy luật trong 60 ma trận

Năm loạt, từ hoa văn đến ghép hình, khoảng hai mươi phút và không bấm giờ. Ngay sau câu cuối, bạn sẽ thấy điểm, mức xếp loại, hồ sơ từng loạt, nhịp làm bài và lời giải thích cho từng câu sai.

Miễn phí, không cần đăng ký.

Thêm bài test về tư duy