Holland-test:
welk werk past bij je interesses?
Beroepskeuze volgens John Holland begint bij wat je graag doet: bouwen en repareren, dingen uitzoeken, met mensen werken. Je drie sterkste van de zes interessetypen vormen samen een persoonlijke code, zoals SAE of RIC, waarmee je gericht beroepen en opleidingen zoekt.
Wat je krijgt
Het rapport opent direct na de test en je kunt het in je profiel bewaren
- Je Holland-code van drie lettersJe drie sterkste typen in volgorde van score, elk met zijn naam en uitleg waarom de volgorde van de letters ertoe doet.
- Een profiel op de zeshoekScores van 0 tot 40 voor alle zes typen in één grafiek. Je ziet in één oogopslag waar je interesse het sterkst trekt en welke bezigheden je nauwelijks iets doen.
- 12 beroepen bij je codeGekozen uit een lijst van 105 beroepen op basis van overeenkomende letters, van vakmensen met een mbo-diploma tot beroepen waarvoor je hbo of universiteit nodig hebt.
- Consistentie en differentiatieTwee maten uit de theorie van Holland. De ene laat zien hoe dicht je belangrijkste interesses bij elkaar liggen, de andere hoe uitgesproken je profiel is.
- Wat je daarna kunt doenSchoolvakken en studierichtingen, het soort werkplek dat bij je past en kleine experimenten om een interesse te toetsen voordat je een profiel, opleiding of cursus kiest.
Zes typen op één zeshoek
Holland zette de typen in een kring, in de volgorde R, I, A, S, E, C. Buren lijken op elkaar: realistisch ligt dicht bij intellectueel, sociaal bij ondernemend. Typen met één type ertussen hebben een matige band, en typen die recht tegenover elkaar staan zijn bijna tegenpolen: realistisch en sociaal, intellectueel en ondernemend, artistiek en conventioneel. Die volgorde is er niet voor de sier. Onderzoekers vinden haar steeds terug als ze de antwoorden van duizenden mensen analyseren (Tracey en Rounds, 1993).
Tik op een type om te zien waar het om draait en welke beroepen erbij passen
Realistisch
Doener
Handen, gereedschap, machines en natuur: werk waarvan je het resultaat meteen ziet
Realistische mensen worden aangetrokken door dingen die ze kunnen bouwen, repareren, laten groeien of aan de praat krijgen. Een machine die het doet overtuigt hen meer dan welke uitleg ook, net als een rij tegels die kaarsrecht ligt. Ze leren door het te proberen: uit elkaar halen, kijken hoe het in elkaar zit en het daarna zelf nog eens doen. Het mooiste moment van de dag is als het ding eindelijk werkt.
Beroepen om te bekijken
Hoe de test werkt
- 160 bezigheden, zo'n 8 minutenKorte taken uit heel verschillende hoeken: planken ophangen, een begroting bijhouden, voor een volle zaal spreken, een proef doen. Ga af op je eerste reactie.
- 2Alleen interesse, kunnen telt nietDenk niet na over of je het kunt of wat het verdient. Er zijn vijf antwoorden, van “helemaal niet leuk” tot “heel leuk”, en “weet ik niet” is ook een eerlijk antwoord.
- 3Meteen je uitslagNa het laatste antwoord zie je je code, de zeshoek, uitleg per type en een lijst met beroepen. Je kunt de uitslag opslaan in je account en er later naar teruggaan.
Antwoordopties
- 1Helemaal niet leuk
- 2Niet zo leuk
- 3Weet ik niet
- 4Wel leuk
- 5Heel leuk
Zo lees je een code van drie letters
De eerste letter laat je sterkste interesse zien, de tweede en derde maken duidelijker welke kant die waarschijnlijk op gaat. SIA en SEC beginnen hetzelfde, maar de eerste neigt naar psychologie en onderwijs, de tweede naar werk met klanten en personeel. Zijn je eerste twee letters buren op de zeshoek, dan zijn je interesses consistent en vind je makkelijker een passend beroep. Staan ze tegenover elkaar, dan is dat geen fout: zoek werk met ruimte voor allebei, of houd een van de twee voor een hobby.
Voorbeeldcode
- SEerste letter
Je sterkste interesse: de beste plek om te beginnen met zoeken.
- ATweede letter
Bakent het vakgebied af waarin die interesse kan groeien.
- EDerde letter
Voegt een accent toe en wijst op alternatieven.
- Buren op de zeshoek lijken op elkaar, dus een code met naast elkaar liggende letters is consistent.
- Tegenoverliggende hoeken staan voor tegengestelde interesses. Zulke codes komen minder vaak voor, en ze zijn geen fout.
Zes typen beroepsinteresses
Iedereen heeft ze alle zes. Het verschil zit in de mix. Hier zie je kort wat elk type inhoudt, en je uitslag laat zien welke drie bij jou bovenaan staan.
RRealistisch
DoenerHanden, gereedschap, machines en natuur: werk waarvan je het resultaat meteen ziet
IIntellectueel
DenkerUitzoeken hoe iets werkt: wetenschap, analyse, data en lastige vragen
AArtistiek
CreatievelingIets eigens maken: beelden, woorden, muziek, ontwerp, op je eigen manier
SSociaal
HelperLesgeven, helpen, steunen: werk met de mens in het middelpunt
EOndernemend
AanjagerMensen leiden, overtuigen en doelen najagen, met beslissingen die wat risico dragen
CConventioneel
OrganisatorOrde, nauwkeurigheid en systemen: werk met gegevens, documenten en regels
Methode en bronnen
Waar de test vandaan komt en hoe het resultaat wordt berekend
- Wat hij meet
- De test is gebaseerd op John Hollands theorie van beroepspersoonlijkheden: zes RIASEC-interessetypen en hun volgorde op de zeshoek. De scoring volgt de gratis O*NET Interest Profiler: 60 bezigheden beoordeeld op een schaal van leuk tot niet leuk, waarbij de score van elk type de som van zijn antwoorden is. De vragen zijn geschreven door de redactie van Prisamor; dit is niet de officiële SDS.De test meet beroepsinteresses: welke bezigheden je leuk vindt, niet hoe goed je erin bent. Hij is gebaseerd op John Hollands theorie van beroepspersoonlijkheden, de zes RIASEC-typen (realistisch, intellectueel, artistiek, sociaal, ondernemend, conventioneel) en hun volgorde op de zeshoek.
- Hoe de score wordt berekend
- Er zijn 60 bezigheden, 10 per type, zo door elkaar gezet dat twee vragen van hetzelfde type nooit direct na elkaar komen. Elk antwoord telt van 0 (“helemaal niet leuk”) tot 4 (“heel leuk”), en er zijn geen omgekeerd gescoorde vragen. De score van een type is de som van zijn tien antwoorden, van 0 tot 40; op de balken telt tot en met 15 als laag, 16-27 als gemiddeld en 28 of meer als hoog. Je code bestaat uit de drie typen met de hoogste scores. Bij gelijke scores gaat het type met meer antwoorden “heel leuk” voor, daarna het type dat op de zeshoek dichter bij de vorige letter ligt, en als alles gelijk is, ligt de volgorde vast op basis van je antwoorden. Vallen gelijke scores op de grens van de code, dan toont de uitslag ook de andere lezing. De gratis O*NET Interest Profiler van het Amerikaanse ministerie van Arbeid telt op dezelfde manier, door de oordelen over leuk en niet leuk op te tellen (Rounds en collega's, 2010).
- Betrouwbaarheid
- 60 eigen bezigheden, 10 per type
- Vijf antwoordmogelijkheden, van “Helemaal niet leuk” tot “Heel leuk”
- Scores per type van 0 tot 40, geen omgekeerd gescoorde vragen
- Nog geen apart betrouwbaarheidsonderzoek op een steekproef, geen normen of percentielen
- Beperkingen
- De vragen zijn geschreven door de redactie van Prisamor op basis van het RIASEC-model. Dit is niet de officiële Self-Directed Search (SDS) van John Holland, uitgegeven door PAR, ook niet de Nederlandse bewerking daarvan bij Hogrefe en geen kopie van de O*NET Interest Profiler. Onze vragenset is nog niet gevalideerd op een aparte steekproef, dus er zijn geen normen of percentielen: de grenzen van de niveaus beschrijven onze schaal, niet hoe je scoort ten opzichte van anderen. De test zegt iets over interesses, niet over capaciteiten of je kans om toegelaten te worden tot een opleiding. Interesses veranderen met ervaring, vooral in de tienerjaren, dus scholieren kunnen de test het best over een jaar of twee nog eens doen.
- Geschiedenis
- Holland publiceerde de eerste versie van zijn theorie in 1959 en werkte die bijna veertig jaar verder uit in Making Vocational Choices (edities in 1973, 1985 en 1997). De zeshoek verscheen eind jaren zestig in zijn werk met collega's, en een meta-analyse van Tracey en Rounds (1993) bevestigde de kringvolgorde van de typen in grote steekproeven. In Nederland verscheen het Hollands Zelfonderzoek (HZO), dat later werd opgevolgd door de SDS van Hogrefe. Vandaag zijn RIASEC-codes toegekend aan honderden beroepen in de O*NET-database van het Amerikaanse ministerie van Arbeid. De codes in onze beroepenlijst heeft onze redactie toegekend op basis van typische taken. Ze zijn een richtlijn, geen officiële O*NET-codes.
- Bronnen
- Holland, J. L. (1959). A theory of vocational choice. Journal of Counseling Psychology, 6(1), 35-45. DOI 10.1037/h0040767
- Holland, J. L. (1997). Making Vocational Choices: A Theory of Vocational Personalities and Work Environments (3rd ed.). Odessa, FL: Psychological Assessment Resources.
- Tracey, T. J., & Rounds, J. B. (1993). Evaluating Holland's and Gati's vocational-interest models: A structural meta-analysis. Psychological Bulletin, 113(2), 229-246. DOI 10.1037/0033-2909.113.2.229
- Nauta, M. M. (2010). The development, evolution, and status of Holland's theory of vocational personalities. Journal of Counseling Psychology, 57(1), 11-22. DOI 10.1037/a0018213
- Armstrong, P. I., Allison, W., & Rounds, J. (2008). Development and initial validation of brief public domain RIASEC marker scales. Journal of Vocational Behavior, 73(2), 287-299. DOI 10.1016/j.jvb.2008.06.003
- Rounds, J., Su, R., Lewis, P., & Rivkin, D. (2010). O*NET Interest Profiler Short Form Psychometric Characteristics: Summary. National Center for O*NET Development.
Voor wie is hij geschikt
- Scholieren die voor hun profielkeuze of studiekeuze staan
- Studenten die twijfelen aan hun studie
- Volwassenen die aan een carrièreswitch denken
- Iedereen die wil begrijpen waarom het huidige werk zoveel energie kost
Wat heb je eraan
- Een korte lijst met beroepen om te verkennen
- Een duidelijker beeld van welke taken je energie geven en welke je energie kosten
- Aanwijzingen voor schoolvakken en studierichtingen
- Kleine experimenten om een interesse te toetsen voordat je je inschrijft of omschoolt
Wat is de Holland-test (RIASEC)?
De Holland-test laat zien welke van de zes typen beroepsinteresses bij jou het sterkst zijn. De naam RIASEC komt van de beginletters van de Engelse namen van de typen, in de volgorde waarin ze op de zeshoek staan: realistic, investigative, artistic, social, enterprising, conventional. In het Nederlands heten ze realistisch, intellectueel, artistiek, sociaal, ondernemend en conventioneel. Je drie typen met de hoogste scores vormen samen je Holland-code.
Een code beschrijft mensen, en net zo goed werk. Bij een elektricien is realistisch het belangrijkste type, bij een psycholoog intellectueel met sociaal er vlak achter, en bij een boekhouder conventioneel. Als jouw letters overeenkomen met die van een beroep, is de kans groter dat het dagelijkse werk je voldoening geeft. Om dat praktische idee draait de hele theorie.
Gratis beroepskeuzetest online: zo maak je hem
De test op deze pagina is gratis, en je uitslag verschijnt zodra je de laatste vraag hebt beantwoord. Neem er 8-10 minuten voor op een moment dat niemand je opjaagt, en reageer op de bezigheid zelf, niet op het beroep dat je erachter ziet.
De belangrijkste regel: oordeel niet over of je er goed in zou zijn of dat het goed betaalt. Is een bezigheid onbekend, stel je dan voor dat je hem een dag uitprobeert. “Weet ik niet” is prima, maar als je het te vaak kiest, wordt je profiel wazig.
Voorbeeldcode
Beroepen om te bekijken
- Leraar
- Muzikant
- Pedagogisch medewerker
- Maatschappelijk werker
Waarom heten de Holland-typen persoonlijkheidstypen?
Holland zag de keuze voor een beroep als een uiting van iemands persoonlijkheid, en daarom noemde hij zijn zes categorieën persoonlijkheidstypen. Vandaar dat mensen ook zoeken op “persoonlijkheidstest Holland”, hoewel het preciezer is om te spreken van typen beroepsinteresses.
Het verschil met een persoonlijkheidstest is dat deze test alleen naar bezigheden vraagt. Hij vertelt je niet of je introvert of extravert bent, maar wel waar werk je waarschijnlijk zal boeien. Wil je een vollediger beeld, doe hem dan samen met een test over persoonlijkheidskenmerken.
De Holland-code bij profielkeuze en studiekeuze
Op de middelbare school helpt een Holland-code bij de profielkeuze en later bij de keuze voor een mbo-opleiding, hbo-studie of universitaire studie. Een leerling met de code IRC kan goed kijken naar een profiel als Natuur en Techniek en studies in bèta en techniek, iemand met AES naar creatieve opleidingen en media, en iemand met SEC naar opleidingen rond mensen en organisatie.
De uitslag is thuis ook een goed begin van een gesprek: in plaats van ruzie over waar je je moet aanmelden, krijgen ouders en tieners een gedeelde taal. Toch neem je een besluit beter na een paar keer uitproberen, zoals een meeloopdag of open dag, dan op basis van één vragenlijst. Kom op de test terug als je nieuwe ervaringen hebt opgedaan.
Je Holland-code bij een carrièreswitch
Voor volwassenen kan de test verklaren waarom het huidige werk energie kost. Vaker dan het team of het salaris zit het probleem in de taken zelf: iemand met een sterke artistieke kant stelt jarenlang rapportages samen, of iemand die realistisch is ingesteld zit de hele dag in overleg.
Vergelijk je code met de code van je huidige functie. Komt in elk geval de eerste letter overeen, dan kan het genoeg zijn om binnen je vak de mix van taken te veranderen, zonder helemaal opnieuw te beginnen met een opleiding. Komt niets overeen, dan laat de lijst met beroepen bij je code zien waar je kunt beginnen met cursussen en uitproberen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel vragen heeft de Holland-test?
Onze versie heeft 60 bezigheden, 10 voor elk van de zes typen, en duurt zo'n 8 minuten. Online kom je ook kortere versies tegen, soms met maar 15 vragen, of met plaatjes waarbij je kiest wat je het leukst en het minst leuk vindt. De Nederlandse SDS, die je meestal via een loopbaanadviseur of school maakt, is veel langer: vier onderdelen met elk 66 stellingen die je met ja of nee beantwoordt. Het aantal vragen verschilt per versie, maar het model erachter is bij allemaal hetzelfde: RIASEC.
Wat betekenen de letters van de Holland-code?
R is realistisch (praktisch werk, machines, natuur). I is intellectueel, ook wel onderzoekend genoemd (analyse, wetenschap, data). A is artistiek (creativiteit en zelfexpressie). S is sociaal (lesgeven, helpen, zorgen). E is ondernemend (leiden, onderhandelen, verkopen). C is conventioneel (orde, administratie, cijfers). In Nederlandse vragenlijsten zie je voor dezelfde typen soms andere letters, zoals RIASOC of REASOG; wij houden de internationale letters RIASEC aan. De letters staan in volgorde van je scores, de hoogste eerst.
Hoe betrouwbaar is de Holland-test?
Het model is meer dan zestig jaar oud en vaak onderzocht. Een goede match tussen interesses en werk hangt samen met betere prestaties op school en in het werk, en met de kans dat mensen bij hun gekozen richting blijven (Nye en collega's, 2012). Tegelijk is onze vragenset niet gevalideerd op een aparte steekproef, en je antwoorden hangen af van je stemming en ervaring. Zie je code als een hypothese: vergelijk hem met wat je echt graag hebt gedaan, en toets hem in de praktijk.
Hoe vind ik een beroep dat bij mijn Holland-code past?
Begin met beroepen die je eerste twee letters delen, en kijk daarna naar beroepen die in elk geval de eerste letter delen. Kies er drie of vier die je nieuwsgierig maken en zoek verder: hoe een gewone dag eruitziet, welke opleiding erbij hoort en op welk niveau, mbo, hbo of universiteit. De beste toets is iets kort uitproberen, zoals een cursus, een stage, een meeloopdag of een klein eigen project.
Wat is het verschil tussen de Holland-code en MBTI of andere tests?
Persoonlijkheidstests zoals de Big Five of de Myers-Briggs Type Indicator (MBTI) beschrijven je karakter als geheel, bijvoorbeeld hoe extravert of georganiseerd je bent. De Holland-code beantwoordt een smallere vraag: welke soorten werkzaamheden je interesseren. Daardoor sluit hij zo direct aan op beroepen. In Nederland werken loopbaanadviseurs onder meer met de SDS van Hogrefe (Zelfonderzoek voor opleidings- en loopbaankeuze), een langere, betaalde vragenlijst op dezelfde zes typen. Zulke instrumenten vullen elkaar goed aan.
Wat als twee typen dezelfde score hebben?
Dat gebeurt vaak, omdat een som van tien antwoorden maar een beperkt aantal uitkomsten heeft. We zetten het type met meer antwoorden “heel leuk” hoger, en als dat ook gelijk is, het type dat op de zeshoek dichter bij de vorige letter ligt. Valt een gelijke stand op de grens van je code, dan zegt de uitslag eerlijk hoe je hem nog meer kunt lezen. Bekijk de beroepen bij beide versies: meestal voelt er één duidelijk dichterbij.
Is de Holland-test geschikt voor tieners?
Ja. De vragen zijn te begrijpen vanaf ongeveer 13 of 14 jaar, en er staan geen beroepen in die een scholier misschien nog niet kent. In de onderbouw is het een goed begin van het gesprek over de profielkeuze, en later over de keuze tussen mbo, hbo en universiteit. Houd er rekening mee dat interesses in de tienerjaren nog verschuiven en pas rond 18-20 jaar stabieler worden (Low en collega's, 2005). Kijk over een jaar of twee opnieuw naar je uitslag en bespreek hem met je ouders, je mentor of de decaan (in Vlaanderen het CLB).
Ontdek je Holland-code
Acht minuten en 60 korte vragen, zonder registratie. Aan het eind krijg je je code van drie letters, een profiel van alle zes typen en een lijst met beroepen om te verkennen.
Gratis, zonder account.