Τι είναι το πνευματικό ζώο και τι το τοτέμ
Στην καθημερινή κουβέντα, πνευματικό ζώο λέμε το ζώο στο οποίο βλέπουμε τον χαρακτήρα μας. Η έκφραση ήρθε μεταφρασμένη από τα αγγλικά· θα τη συναντήσεις και ως ζώο δύναμης ή ζώο τοτέμ. Με αυτή την απλή σημασία τη χρησιμοποιούμε κι εδώ: το τεστ είναι παιχνίδι για την προσωπικότητα, όχι πνευματική πρακτική.
Η λέξη «τοτέμ» έχει πιο συγκεκριμένη ιστορία. Πέρασε στις ευρωπαϊκές γλώσσες από τη γλώσσα των Οτζίμπουε, ενός ιθαγενούς λαού της Βόρειας Αμερικής. Εκεί μιλούσε για συγγένεια: δήλωνε το γένος στο οποίο ανήκει κάποιος, και τα γένη είχαν ονόματα ζώων, όπως η αρκούδα ή ο γερανός. Οι αγγλόφωνοι αναγνώστες συνάντησαν τη λέξη το 1791, σε ένα βιβλίο του εμπόρου και διερμηνέα Τζον Λονγκ. Εκείνος περιέγραψε το τοτέμ ως προσωπικό πνεύμα-φύλακα, ενώ για τους Οτζίμπουε η λέξη αφορούσε ολόκληρο το γένος.
Συγγένεια ανάμεσα σε μια ομάδα ανθρώπων και ένα ζώο έχουν περιγράψει οι ερευνητές και σε ιθαγενείς λαούς της Αυστραλίας, της Αφρικής και της Νότιας Αμερικής. Κι εμάς η ιδέα ότι ένα ζώο «λέει κάτι» για έναν χαρακτήρα δεν μας είναι ξένη: στους αρχαίους μύθους η κουκουβάγια συνόδευε την Αθηνά και ο αετός τον Δία. Το τεστ πάντως δεν αναπαράγει ούτε αντικαθιστά την παράδοση κανενός λαού.
Πώς να βρεις το πνευματικό σου ζώο
Στην ερώτηση «ποιο είναι το πνευματικό μου ζώο» το διαδίκτυο απαντά με χίλιους τρόπους: να το υπολογίσεις από τα γενέθλιά σου, να θυμηθείς ποιο ζώο βλέπεις στα όνειρά σου, να κάνεις διαλογισμό, να διαλέξεις την εικόνα που σου «μιλάει». Κανένας από αυτούς τους τρόπους δεν επαληθεύεται, και δεν πειράζει, αφού μιλάμε για μια εικόνα.
Πώς θα καταλάβεις λοιπόν ποιο ζώο σού ταιριάζει, χωρίς ημερολόγια και ονειροκρίτες; Ξεκίνα από τη συμπεριφορά. Τι κάνεις όταν χαλάνε τα σχέδια; Πώς τα βρίσκεις μετά από έναν καβγά; Πού πάνε τα χρήματά σου; Σε κάτι τέτοια μικρά ο χαρακτήρας φαίνεται καλύτερα απ’ ό,τι σε ένα ωροσκόπιο. Απάντα όπως πράγματι φέρεσαι, όχι όπως θα έδειχνε πιο ωραίο.
Και μην προσπαθείς να μαντέψεις ποια απάντηση ανήκει σε ποιο ζώο. Τα ζώα λείπουν από τις επιλογές επίτηδες.
Με βάση την ημερομηνία γέννησης ή τον χαρακτήρα;
Αν ψάξεις «ποιο είναι το πνευματικό μου ζώο», από τα πρώτα που θα σου προτείνουν είναι ένα ημερολόγιο. Τέτοια συστήματα υπάρχουν πολλά. Το πιο γνωστό, το κινέζικο ωροσκόπιο με τα δώδεκα ζώα, είναι πράγματι παλιό. Ο «ζωδιακός κύκλος των ιθαγενών της Αμερικής» με τα δώδεκα τοτέμ ανά ημερομηνία γέννησης, που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο, είναι πολύ νεότερος: σύγχρονη επινόηση που ανακατεύει τη δυτική αστρολογία με άλλες ιδέες, όχι παλιά κοινή παράδοση των ιθαγενών λαών. Ακόμη πιο πρόσφατες είναι οι λίστες «τι ζώο είσαι ανάλογα με το ζώδιό σου» ή με τη μέρα που γεννήθηκες. Διαβάζονται ευχάριστα, αρκεί να τις βλέπεις σαν παιχνίδι.
Η διαφορά στη λογική είναι απλή. Το ημερολόγιο δίνει το ίδιο ζώο σε όλους τους συνομηλίκους σου μαζί. Ένα τεστ χαρακτήρα κοιτάζει σε τι διαφέρεις από αυτούς.
Πνευματικό ζώο για γυναίκες και για άντρες: γιατί το τεστ είναι ένα
Πολλοί περιμένουν από ένα τέτοιο τεστ «γυναικεία» ζώα, όπως η αλεπού ή ο κύκνος, και «αντρικά», όπως το λιοντάρι ή η αρκούδα. Στη λίστα υπάρχουν όλα, μόνο που δεν μοιράζονται ανάλογα με το φύλο. Ο πάνθηρας εδώ ενώνει το σθένος με τη διαίσθηση, ο κύκνος την αφοσίωση με τη διαίσθηση, η αλεπού την ελευθερία με την ευελιξία, και τέτοιοι συνδυασμοί βρίσκονται σε οποιονδήποτε. Ούτε το γένος της λέξης λέει κάτι: «η αρκούδα» και «η τίγρη» βγαίνουν σε αγόρια όσο και «ο λύκος» σε κορίτσια.
Ξεχωριστή εκδοχή για γυναίκες δεν υπάρχει, και αυτό είναι καλό νέο. Μια κοπέλα που έχει μάθει να μπαίνει μπροστά για τους δικούς της θα βγει λιοντάρι, όχι κάτι πιο ντελικάτο. Ένα αγόρι με λεπτή διαίσθηση θα βγει ελάφι, και δεν υπάρχει λόγος για ντροπή: σε αυτό το τεστ το ελάφι σημαίνει ελευθερία και διαίσθηση, όχι ευθραυστότητα.
Τα 15 ζώα και τι σημαίνει το καθένα, με λίγα λόγια
Πέντε ζώα μοιράζονται το σθένος. Η αρκούδα τού προσθέτει σοφία, το άλογο ελευθερία, το λιοντάρι αφοσίωση, ο πάνθηρας διαίσθηση, η τίγρη ευελιξία. Όλα μπαίνουν μπροστά, το καθένα με τον τρόπο του: η αρκούδα αργά και σίγουρα, η τίγρη για τη χαρά του παιχνιδιού.
Η σοφία δίνει άλλα τέσσερα. Ο αετός τη συνδυάζει με την ελευθερία και κοιτάζει μακριά, ο ελέφαντας με την αφοσίωση και προσέχει τους δικούς του, η κουκουβάγια με τη διαίσθηση και βλέπει ό,τι κρύβεται. Το φίδι παίρνει σοφία και ευελιξία: ξέρει να περιμένει και να αλλάζει.
Ο λύκος διαλέγει ελευθερία και αφοσίωση μαζί: δικός του δρόμος, αλλά με την αγέλη. Το ελάφι έχει ευαισθησία και ανεξαρτησία, η αλεπού ανεξαρτησία και επινοητικότητα. Ο κύκνος μένει πιστός και νιώθει βαθιά όσους αγαπά, το δελφίνι κρατιέται κοντά στους δικούς του και ταιριάζει με κάθε παρέα. Το κοράκι κλείνει τον κύκλο: διαίσθηση και ευελιξία, παρατηρητής και εφευρέτης μαζί.
Δυνατά και αδύναμα ζώα δεν υπάρχουν στη λίστα. Κανένα ζευγάρι δυνάμεων δεν είναι καλύτερο από άλλο, και κάθε ζώο εμφανίζεται στο τεστ εξίσου συχνά.
Αν βγει ζώο που δεν περίμενες
Σκέφτεσαι «ποιο είναι το πνευματικό μου ζώο; Ο λύκος, εννοείται» και βγαίνει το δελφίνι. Συμβαίνει συχνά: το ζώο που σου αρέσει και το ζώο με το οποίο μοιάζουν οι αποφάσεις σου δεν είναι υποχρεωτικά το ίδιο. Ρίξε μια ματιά στα τρία πιο κοντινά ζώα και στο προφίλ των δυνάμεων. Το αγαπημένο σου βρίσκεται συχνά στη δεύτερη θέση, με μία απάντηση διαφορά, και το αντίθετό σου δείχνει έναν τρόπο ζωής που ακόμη δεν έχεις συνηθίσει.