Μήπως έχω ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά;
Τεστ σε έξι όψεις
Σαράντα δύο ερωτήσεις για το πώς δέχεσαι τον έπαινο και την κριτική, αν περιμένεις ειδική μεταχείριση και πόσο κρατάει μια προσβολή. Οι απαντήσεις σου σχηματίζουν ένα εξάγωνο ναρκισσιστικών χαρακτηριστικών: το σχήμα του δείχνει πού η υγιής αυτοπεποίθηση γίνεται ματαιοδοξία ή κρυφή ευαλωτότητα. Αυτοαξιολόγηση, όχι διάγνωση.

Τι παίρνεις
Η αναφορά ανοίγει αμέσως μετά το τεστ και μπορείς να την αποθηκεύσεις στο προφίλ σου
- Εξάγωνο διάγραμμα με έξι όψειςΑίσθηση μεγαλείου, δίψα για προσοχή, αίσθηση προνομίων, αντιζηλία, ευαλωτότητα και επιδεικτική καλοσύνη, η καθεμία με τον δικό της αριθμό από 0 έως 100. Το σχήμα δείχνει με μια ματιά προς τα πού γέρνουν τα γνωρίσματά σου.
- Δείκτης ναρκισσισμού από 0 έως 100Ένας αριθμός απαντά στο «πόσο». Ως το 37 τα γνωρίσματα σχεδόν δεν φαίνονται, από το 63 και πάνω πολλές όψεις είναι έντονες ταυτόχρονα.
- Το στυλ σου ανάμεσα σε οκτώ και σύγκριση σχημάτωνΣταθερή αυτοεκτίμηση, Υγιής αυτοπεποίθηση, Αστέρι, Ανταγωνιστικό πνεύμα, Κρυφή ευαισθησία, Φωτοστέφανο, Τραμπάλα ή Έντονα γνωρίσματα. Βάλε το περίγραμμα οποιουδήποτε στυλ πάνω στο σχήμα σου και δες ποιο είναι πιο κοντά.
- Χάρτης φανερού και κρυφούΈνα σημείο σε δύο άξονες: πόσο ανοιχτά προβάλλεις τον εαυτό σου και πόσο ευάλωτα νιώθεις μέσα σου. Θα δεις ποια πλευρά είναι πιο δυνατή ή αν είναι και οι δύο.
- Οι πιο αποκαλυπτικές απαντήσεις σουΈως τρεις δικές σου απαντήσεις όπου τα γνωρίσματα φαίνονται πιο καθαρά: τι σημαίνει η καθεμία και ένα μικρό βήμα για να δοκιμάσεις.
- Η καθημερινότητα και ένα πλάνο για την εβδομάδαΔουλειά, φίλοι, έρωτας, οικογένεια και κοινωνικά δίκτυα στο δικό σου επίπεδο, και μετά επτά μικρά βήματα για το στυλ σου, ένα τη μέρα.
Οκτώ στυλ από το σταθερό ως το έντονο
Τρία στυλ περιγράφουν το συνολικό επίπεδο: Σταθερή αυτοεκτίμηση, Υγιής αυτοπεποίθηση και Έντονα γνωρίσματα. Πέντε δείχνουν προς τα πού απλώνεται το σχήμα: Αστέρι, Ανταγωνιστικό πνεύμα, Κρυφή ευαισθησία, Φωτοστέφανο και Τραμπάλα. Κανένα δεν είναι ταμπέλα ή διάγνωση. Το Αστέρι φέρνει τόλμη, το Ανταγωνιστικό πνεύμα ορμή, η Κρυφή ευαισθησία οξυδέρκεια, το Φωτοστέφανο αληθινή φροντίδα, και το αποτέλεσμα το λέει καθαρά.
Σταθερή αυτοεκτίμηση
Χαμηλός δείκτης, καμία όψη δεν ξεχωρίζει: δεν χρειάζεσαι τον θαυμασμό κανενός για να νιώθεις καλά.
Υγιής αυτοπεποίθηση
Χαμηλός δείκτης, αλλά η ανοιχτή πλευρά ξεχωρίζει: πιστεύεις στον εαυτό σου και χαίρεσαι την επιτυχία χωρίς να εξαρτάσαι από το χειροκρότημα.
Αστέρι
Μπροστά η αίσθηση μεγαλείου και η δίψα για προσοχή: αγαπάς τη σκηνή, την αναγνώριση και τους μεγάλους στόχους.
Ανταγωνιστικό πνεύμα
Μπροστά η αντιζηλία και η αίσθηση προνομίων: θέλεις να μένεις μπροστά και να απαντάς σε κάθε πρόκληση.
Κρυφή ευαισθησία
Μπροστά η ευαλωτότητα: η κριτική και η αδιαφορία χτυπούν δυνατά, και η αίσθηση ότι έχεις κάτι ξεχωριστό μένει καλά κρυμμένη.
Φωτοστέφανο
Μπροστά η επιδεικτική καλοσύνη: βλέπεις τον εαυτό σου ως άνθρωπο με εξαιρετική φροντίδα για τους άλλους, και χρειάζεσαι να φαίνεται.
Τραμπάλα
Ψηλά και η ανοιχτή και η κρυφή πλευρά: η αίσθηση ότι είσαι εξαίρεση εναλλάσσεται με έντονη ευαλωτότητα.
Έντονα γνωρίσματα
Δείκτης πάνω από 62: αρκετές όψεις είναι έντονες ταυτόχρονα.
Έξι όψεις του ναρκισσισμού
- Αίσθηση μεγαλείου7 ερωτήσεις
Πόσο νιώθεις ότι έχεις περισσότερο ταλέντο και σημασία από τους άλλους και πόσο συχνά ονειρεύεσαι μεγάλη επιτυχία και αναγνώριση.
Υγιής πλευράπίστη στον εαυτό χωρίς να νιώθεις πάνω από τους άλλουςΈντονο γνώρισμαη αίσθηση ότι έχεις περισσότερα χαρίσματα και αξία από τους περισσότερους
Για παράδειγμα: «Νομίζω ότι έχω περισσότερες ικανότητες από τους περισσότερους ανθρώπους γύρω μου.»
- Δίψα για προσοχή7 ερωτήσεις
Πόσο θέλεις να σε κοιτάζουν, να σε ακούνε και να σε θαυμάζουν: σε μια παρέα, στη σκηνή, στα κοινωνικά δίκτυα.
Υγιής πλευράλάμψη όταν χρειάζεται, ηρεμία στο παρασκήνιοΈντονο γνώρισμαχρειάζεσαι βλέμματα, ακροατές, αντιδράσεις
Για παράδειγμα: «Μου αρέσει όταν όλα τα βλέμματα στον χώρο είναι στραμμένα πάνω μου.»
- Αίσθηση προνομίων7 ερωτήσεις
Πόσο περιμένεις να λυγίζουν για σένα οι κανόνες, οι ουρές και τα σχέδια των άλλων, και πώς αντιδράς όταν δεν γίνεται.
Υγιής πλευράξέρεις την αξία σου και ζητάς αντί να απαιτείςΈντονο γνώρισμαοι κανόνες και οι ουρές πρέπει να λυγίζουν για σένα
Για παράδειγμα: «Περιμένω να μου φέρονται με περισσότερη φροντίδα απ’ ό,τι σε όλους τους άλλους.»
- Αντιζηλία7 ερωτήσεις
Πόσο σε τσιμπάει η επιτυχία των άλλων και πόσο δυνατή είναι η παρόρμηση να απαντήσεις, να βγεις μπροστά ή να δείξεις ότι ο άλλος υστερεί.
Υγιής πλευράφιλοδοξία και υψηλός πήχης χωρίς φθόνοΈντονο γνώρισμαη επιτυχία των άλλων τσιμπάει, η κριτική θέλει απάντηση
Για παράδειγμα: «Όταν επαινούν έναν συνάδελφο για δουλειά που κάναμε μαζί, μου κακοφαίνεται.»
- Ευαλωτότητα7 ερωτήσεις
Πόσο βαθιά πληγώνουν η κριτική και η αδιαφορία και πόσο κρέμεται η διάθεσή σου από την επιδοκιμασία: η κρυφή πλευρά του ναρκισσισμού.
Υγιής πλευράευαισθησία στους ανθρώπους χωρίς φόβο κρίσηςΈντονο γνώρισμαη κριτική πονάει για πολύ, η αδιαφορία μοιάζει με προσβολή
Για παράδειγμα: «Η κριτική μένει μέσα μου για πολύ καιρό, ακόμη κι όταν είναι ήπια και δίκαιη.»
- Επιδεικτική καλοσύνη7 ερωτήσεις
Πόσο βλέπεις τον εαυτό σου ως άνθρωπο εξαιρετικά καλό και πρόθυμο να βοηθήσει, και πόση ανάγκη έχεις να φαίνεται η βοήθειά σου.
Υγιής πλευράφροντίδα χωρίς να μετράς τα «ευχαριστώ»Έντονο γνώρισμαθέλεις να φαίνεται και να εκτιμάται η καλοσύνη σου
Για παράδειγμα: «Νομίζω ότι στέκομαι στους άλλους πιο πολύ απ’ ό,τι οι περισσότεροι γνωστοί μου.»
Πώς λειτουργεί το τεστ
- 142 προτάσεις για το πώς βλέπεις τον εαυτό σου και τους άλλουςΈπαινος και κριτική, η επιτυχία κάποιου άλλου, μια ουρά στο ιατρείο, μια ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα, η βοήθεια σε έναν φίλο. Κάθε πρόταση έχει πέντε επιλογές, οπότε το «κάπως» είναι απολύτως τίμια απάντηση. Όλο το τεστ παίρνει περίπου 8 λεπτά.
- 2Οι άβολες διατυπώσεις είναι σκόπιμεςΚάποιες προτάσεις ακούγονται άβολα και ίσως μπεις στον πειρασμό να απαντήσεις «καθόλου». Έτσι έχει σχεδιαστεί: γνωρίσματα που έχουμε όλοι σε κάποιον βαθμό αναγνωρίζονται πιο εύκολα όταν λέγονται με το όνομά τους. Απάντησε όπως πάνε πραγματικά τα πράγματα. Καλές και κακές απαντήσεις δεν υπάρχουν.
- 3Οι απαντήσεις σου σχηματίζουν ένα εξάγωνοΚάθε όψη έχει επτά προτάσεις, από τις οποίες μία είναι αντίστροφη. Οι γειτονικές όψεις στο διάγραμμα σχηματίζουν πλευρές: αίσθηση μεγαλείου και δίψα για προσοχή η ανοιχτή πλευρά, αίσθηση προνομίων και αντιζηλία η σκληρή, ευαλωτότητα η κρυφή, επιδεικτική καλοσύνη η αγγελική. Προς όποια μεριά απλώνεται το σχήμα, εκεί βρίσκεται το στυλ σου.
- 4Διάγραμμα και ανάλυση αμέσωςΜετά την τελευταία απάντηση θα δεις το εξάγωνό σου, τον δείκτη ναρκισσισμού, το στυλ, τον χάρτη φανερού και κρυφού, ανάλυση ανά όψη, καταστάσεις της καθημερινότητας και ένα πλάνο για την εβδομάδα. Το αποτέλεσμα ανοίγει χωρίς εγγραφή· μπορείς να το αποθηκεύσεις στον λογαριασμό σου ή να το μοιραστείς ως εικόνα.
Επιλογές απάντησης
- 1Καθόλου
- 2Όχι ιδιαίτερα
- 3Κάπως
- 4Σε μεγάλο βαθμό
- 5Απόλυτα
Η μέθοδος και τα όριά της
Από πού προέρχεται το τεστ και πώς βαθμολογείται το αποτέλεσμα
- Τι μετρά
- Το μοντέλο είναι πρωτότυπο. Η συντακτική ομάδα του Prisamor συγκέντρωσε σε έξι όψεις όσα περιγράφουν οι ψυχολόγοι ως διαφορετικές πλευρές του ναρκισσισμού και έγραψε επτά προτάσεις για καθεμία. Το πλαίσιο προέρχεται από το μοντέλο του φάσματος του ναρκισσισμού (Krizan και Herlache, 2018): ένας κοινός πυρήνας αυτοσημαντικότητας και αίσθησης προνομίων, με δύο πόλους, τον μεγαλειώδη και τον ευάλωτο. Οι όψεις της αίσθησης μεγαλείου, της δίψας για προσοχή και της αντιζηλίας στηρίζονται στη θεωρία του ναρκισσιστικού θαυμασμού και της αντιζηλίας (Back και συνεργάτες, 2013), η ευαλωτότητα στην Κλίμακα Υπερευαίσθητου Ναρκισσισμού (Hendin και Cheek, 1997), η αίσθηση προνομίων στην Κλίμακα Ψυχολογικού Δικαιώματος (Campbell και συνεργάτες, 2004) και η επιδεικτική καλοσύνη στην έρευνα για τον κοινοτικό ναρκισσισμό (Gebauer και συνεργάτες, 2012). Η διατύπωση των προτάσεων, τα οκτώ στυλ και τα όρια είναι δικά μας.
- Πώς βαθμολογείται
- Κάθε απάντηση παίρνει από 0 έως 4 μονάδες. Σε κάθε όψη μία πρόταση στις επτά είναι αντίστροφη: εκεί η διαφωνία δείχνει προς το γνώρισμα. Η όψη είναι ο μέσος όρος των επτά απαντήσεών της, που μετατρέπεται σε κλίμακα 0-100· τα επίπεδα είναι ως το 37 χαμηλό, 38-62 μέτριο, 63 και πάνω υψηλό. Ο δείκτης ναρκισσισμού είναι ο μέσος όρος των έξι όψεων. Οι όψεις σχηματίζουν τέσσερις πλευρές: ανοιχτή (αίσθηση μεγαλείου και δίψα για προσοχή), σκληρή (αίσθηση προνομίων και αντιζηλία), κρυφή (ευαλωτότητα) και αγγελική (επιδεικτική καλοσύνη). Δείκτης πάνω από 70 δίνει Έντονα γνωρίσματα. Αν η ανοιχτή και η κρυφή πλευρά είναι και οι δύο τουλάχιστον 55 και 10 ή περισσότερες μονάδες πάνω από τις άλλες δύο, το στυλ είναι Τραμπάλα· αλλιώς και ο δείκτης πάνω από 62 δίνει Έντονα γνωρίσματα. Με δείκτη 37 ή χαμηλότερο το στυλ είναι Σταθερή αυτοεκτίμηση, ή Υγιής αυτοπεποίθηση αν ξεχωρίζει καθαρά η ανοιχτή πλευρά. Στη μεσαία ζώνη το στυλ προκύπτει από την πλευρά που είναι τουλάχιστον 50 και προηγείται της επόμενης κατά 8 μονάδες ή περισσότερο: Αστέρι, Ανταγωνιστικό πνεύμα, Κρυφή ευαισθησία ή Φωτοστέφανο· αν καμία δεν προηγείται, παίρνεται η υψηλότερη. Ο χάρτης φανερού και κρυφού δείχνει στον οριζόντιο άξονα τον μέσο όρο αίσθησης μεγαλείου, δίψας για προσοχή, αίσθησης προνομίων και αντιζηλίας, και στον κάθετο την ευαλωτότητα.
- Αξιοπιστία
- 42 πρωτότυπες προτάσεις, επτά για καθεμία από τις έξι όψεις
- Μία αντίστροφη πρόταση ανά όψη, για να πιάνεται η συνήθεια να συμφωνεί κανείς με όλα
- Πέντε επιλογές απάντησης, από «καθόλου» ως «απόλυτα»
- Δεν υπάρχουν ακόμη νόρμες ούτε έλεγχος αξιοπιστίας
- Περιορισμοί
- Υπάρχουν σταθμισμένα ερωτηματολόγια ναρκισσισμού (NPI, NARQ, HSNS, PNI και άλλα), αλλά αυτό το τεστ δεν αναπαράγει κανένα: το μοντέλο είναι πρωτότυπο, και οι προτάσεις και τα όρια είναι δικά μας. Δεν έχει νόρμες, εκατοστημόρια ή έλεγχο αξιοπιστίας, οπότε οι αριθμοί περιγράφουν τις απαντήσεις σου και όχι τη θέση σου ανάμεσα σε άλλους ανθρώπους. Είναι αυτοαναφορά: μετά από μια μεγάλη επιτυχία ή μια οδυνηρή αποτυχία το διάγραμμα μπορεί να βγει αλλιώς, και οι δικοί σου άνθρωποι μπορεί να σε βλέπουν διαφορετικά. Το τεστ δεν διαγιγνώσκει ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας και δεν προορίζεται για την αξιολόγηση κάποιου άλλου.
- Πηγές
- Krizan, Z., & Herlache, A. D. (2018). The Narcissism Spectrum Model: A Synthetic View of Narcissistic Personality. Personality and Social Psychology Review, 22(1), 3-31. DOI 10.1177/1088868316685018
- Back, M. D., Küfner, A. C. P., Dufner, M., Gerlach, T. M., Rauthmann, J. F., & Denissen, J. J. A. (2013). Narcissistic admiration and rivalry: Disentangling the bright and dark sides of narcissism. Journal of Personality and Social Psychology, 105(6), 1013-1037. DOI 10.1037/a0034431
- Hendin, H. M., & Cheek, J. M. (1997). Assessing Hypersensitive Narcissism: A Reexamination of Murray’s Narcism Scale. Journal of Research in Personality, 31(4), 588-599. DOI 10.1006/jrpe.1997.2204
- Campbell, W. K., Bonacci, A. M., Shelton, J., Exline, J. J., & Bushman, B. J. (2004). Psychological Entitlement: Interpersonal Consequences and Validation of a Self-Report Measure. Journal of Personality Assessment, 83(1), 29-45. DOI 10.1207/s15327752jpa8301_04
- Gebauer, J. E., Sedikides, C., Verplanken, B., & Maio, G. R. (2012). Communal narcissism. Journal of Personality and Social Psychology, 103(5), 854-878. DOI 10.1037/a0029629
- Wink, P. (1991). Two faces of narcissism. Journal of Personality and Social Psychology, 61(4), 590-597. DOI 10.1037/0022-3514.61.4.590
- Miller, J. D., Hoffman, B. J., Gaughan, E. T., Gentile, B., Maples, J., & Campbell, W. K. (2011). Grandiose and Vulnerable Narcissism: A Nomological Network Analysis. Journal of Personality, 79(5), 1013-1042. DOI 10.1111/j.1467-6494.2010.00711.x
- Pincus, A. L., Ansell, E. B., Pimentel, C. A., Cain, N. M., Wright, A. G. C., & Levy, K. N. (2009). Initial construction and validation of the Pathological Narcissism Inventory. Psychological Assessment, 21(3), 365-379. DOI 10.1037/a0016530
- Miller, J. D., Lynam, D. R., Hyatt, C. S., & Campbell, W. K. (2017). Controversies in Narcissism. Annual Review of Clinical Psychology, 13, 291-315. DOI 10.1146/annurev-clinpsy-032816-045244
- Dhawan, N., Kunik, M. E., Oldham, J., & Coverdale, J. (2010). Prevalence and treatment of narcissistic personality disorder in the community: a systematic review. Comprehensive Psychiatry, 51(4), 333-339. DOI 10.1016/j.comppsych.2009.09.003
Σε ποιον ταιριάζει
- Όποιον αναρωτιέται «μήπως έχω ναρκισσισμό;» και θέλει μια ήρεμη απάντηση χωρίς ταμπέλες
- Όσους δυσκολεύονται με την κριτική ή με την επιτυχία των άλλων και θέλουν να καταλάβουν γιατί
- Όσους διάβασαν για τον κρυφό ναρκισσισμό και αναγνώρισαν τον εαυτό τους
- Ζευγάρια και φίλους: ο καθένας χωριστά, και μετά σύγκριση των σχημάτων
- Όσους έκαναν τεστ σκοτεινής τριάδας και θέλουν να εμβαθύνουν στον ναρκισσισμό
Πρακτική αξία
- Εξάγωνο διάγραμμα έξι όψεων και δείκτης ναρκισσισμού
- Το στυλ σου ανάμεσα σε οκτώ: δυνατό σημείο, τι να προσέξεις, εσύ με τους ανθρώπους, στη δουλειά, στον έρωτα και στα κοινωνικά δίκτυα
- Χάρτης φανερού και κρυφού και τα περιγράμματα των οκτώ στυλ πάνω στο δικό σου
- Ανάλυση κάθε όψης με την υγιή της πλευρά και ένα βήμα
- Αποκαλυπτικές απαντήσεις, πέντε καταστάσεις της καθημερινότητας, πλάνο επτά ημερών και ενότητα για το πότε να μιλήσεις με ειδικό
Ναρκισσισμός: τι ξέρει η ψυχολογία
Τι σημαίνει ναρκισσισμός, με απλά λόγια
Στην ψυχολογία ο ναρκισσισμός είναι ένα σύνολο γνωρισμάτων που περιστρέφονται γύρω από ένα ερώτημα: πόσο εξαρτάται η αξία σου από το πώς σε βλέπουν οι άλλοι; Περιλαμβάνει την αίσθηση ότι είσαι εξαίρεση, την πείνα για θαυμασμό, την προσδοκία ειδικής μεταχείρισης και την οδυνηρή αντίδραση στην κριτική. Δεν είναι βρισιά ούτε διάγνωση. Τα γνωρίσματα αυτά απλώνονται σε ένα συνεχές, από σχεδόν ανεπαίσθητα ως πολύ έντονα, και σε μέτριες δόσεις βοηθούν τους ανθρώπους να βάζουν στόχους και να υπερασπίζονται τον εαυτό τους (Krizan και Herlache, 2018).
Ο ναρκισσισμός συχνά μπερδεύεται με τον εγωισμό, αλλά το κίνητρο διαφέρει. Ο εγωισμός κυνηγά το όφελος. Για όποιον έχει έντονα ναρκισσιστικά γνωρίσματα μετράει περισσότερο η εικόνα: να φαίνεται ξεχωριστός, να τον θαυμάζουν ή τουλάχιστον να μην τον υποτιμούν ποτέ.
Πώς καταλαβαίνω αν έχω ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά
Δεν υπάρχει ένα μοναδικό σημάδι. Πιο χρήσιμο είναι να κάνεις στον εαυτό σου μερικές ερωτήσεις και να κοιτάξεις τις απαντήσεις με ειλικρίνεια:
- Πόσο κρατάει το τσίμπημα της κριτικής, και θέλεις να ανταποδώσεις;
- Όταν πετυχαίνει ένας φίλος, χαίρεσαι ή νιώθεις πρώτα ένα σφίξιμο;
- Σε ενοχλεί όταν σου φέρονται όπως σε όλους;
- Χρειάζεσαι αντίδραση από τους άλλους για να νιώσεις καλά: έπαινο, «μου αρέσει», προσοχή στην παρέα;
- Περιμένεις ευχαριστίες για τη βοήθειά σου και πληγώνεσαι όταν δεν έρχονται;
Αν απαντάς συχνά ναι, αυτό δεν σημαίνει ότι έχεις διαταραχή. Πιο σημαντικό είναι ποιες όψεις είναι έντονες και αν φορτώνουν τις σχέσεις σου. Το τεστ κάνει τέτοιες ερωτήσεις 42 φορές, μέσα από συγκεκριμένες καταστάσεις, και μοιράζει τις απαντήσεις σου σε έξι όψεις. Πολλοί αναγνωρίζουν τα γνωρίσματά τους όταν τα δουν περιγραμμένα, αν και τυφλά σημεία μένουν. Όσοι έχουν έντονη την αγγελική πλευρά, για παράδειγμα, βλέπουν ειλικρινά τον εαυτό τους πιο στοργικό από τους άλλους, ενώ οι γύρω τους το βλέπουν αλλιώς (Gebauer και συνεργάτες, 2012).
Φανερός και κρυφός ναρκισσισμός
Ο ναρκισσισμός έχει δύο πρόσωπα, μια διάκριση που περιγράφηκε ήδη στις αρχές της δεκαετίας του 1990 (Wink, 1991). Ο φανερός ή μεγαλειώδης ναρκισσισμός φαίνεται αμέσως: αυτοπεποίθηση, επιθυμία για τα φώτα, φούσκωμα των επιτευγμάτων, προσδοκία θαυμασμού. Ο κρυφός ή ευάλωτος ναρκισσισμός απ’ έξω μοιάζει σχεδόν με το αντίθετο: συγκράτηση, ντροπαλότητα, εξωτερική σεμνότητα. Μέσα του όμως κουβαλά την ίδια ανάγκη για ειδική μεταχείριση, που εκφράζεται με ευθιξία, υπερευαισθησία στην αξιολόγηση και αίσθηση ότι σε υποτιμούν (Hendin και Cheek, 1997).
Και τα δύο είδη έχουν κοινό πυρήνα: την αίσθηση αυτοσημαντικότητας και προνομίων (Krizan και Herlache, 2018). Διαφέρουν στο άγχος και στο πόσο ανοίγεται κανείς προς τους άλλους (Miller και συνεργάτες, 2011). Μπορούν επίσης να αναμειχθούν: τις καλές μέρες ο άνθρωπος νιώθει στην κορυφή του κόσμου, τις κακές ένα σχόλιο αρκεί για να τον ρίξει κάτω (Pincus και συνεργάτες, 2009). Στο αποτέλεσμα του τεστ αυτό φαίνεται στον χάρτη φανερού και κρυφού, με την ανοιχτή πλευρά στον οριζόντιο άξονα και την ευαλωτότητα στον κάθετο.
Είδη ναρκισσισμού
Οι ερευνητές περιγράφουν πιο συχνά δύο είδη, τον μεγαλειώδη και τον ευάλωτο, και προσθέτουν δύο ακόμη διακρίσεις. Ο Back και οι συνεργάτες του (2013) χώρισαν τη μεγαλειώδη πλευρά σε θαυμασμό (αυτοπροβολή, γοητεία, επιθυμία να ξεχωρίσεις) και αντιζηλία (προστασία της θέσης μέσα από την υποτίμηση των άλλων). Ο πρώτος συχνά κάνει καλή εντύπωση· η δεύτερη βλάπτει τις σχέσεις. Ο Gebauer και οι συνεργάτες του (2012) περιέγραψαν τον κοινοτικό ναρκισσισμό, όπου η ίδια ανάγκη να έχεις σημασία καλύπτεται μέσα από την εικόνα του πιο καλόκαρδου και πρόθυμου ανθρώπου της παρέας.
Το τεστ μας τα συγκεντρώνει σε έξι όψεις: αίσθηση μεγαλείου, δίψα για προσοχή, αίσθηση προνομίων, αντιζηλία, ευαλωτότητα και επιδεικτική καλοσύνη. Ανάλογα με τον συνδυασμό τους, το αποτέλεσμα δίνει ένα από οκτώ στυλ: Σταθερή αυτοεκτίμηση, Υγιής αυτοπεποίθηση, Αστέρι, Ανταγωνιστικό πνεύμα, Κρυφή ευαισθησία, Φωτοστέφανο, Τραμπάλα ή Έντονα γνωρίσματα. Περιγράφουν ένα στυλ, όχι μια διάγνωση. Η επιστημονική βιβλιογραφία δεν έχει τέτοιο σύνολο οκτώ τύπων· είναι το σχήμα εργασίας αυτού του τεστ.
Υγιής ναρκισσισμός και αυτοεκτίμηση
Όλοι χρειαζόμαστε λίγο ναρκισσισμό. Η πίστη στις ικανότητές σου βοηθά να αναλαμβάνεις δύσκολα πράγματα, η επιθυμία για αναγνώριση σε σπρώχνει να τελειώνεις όσα ξεκινάς, και ο αυτοσεβασμός δεν αφήνει τους άλλους να σε ποδοπατούν. Η υγιής μορφή διαφέρει στο τι τη στηρίζει. Η σταθερή αυτοεκτίμηση πατά στη δική σου εμπειρία και αντέχει τις αποτυχίες. Η ναρκισσιστική αυτοεκτίμηση χρειάζεται συνεχή επιβεβαίωση (έπαινο, θαυμασμό, νίκες επί των άλλων) και καταρρέει χωρίς αυτήν.
Ένα απλό κριτήριο: μπορείς να χαρείς για την επιτυχία κάποιου άλλου σχεδόν όσο για τη δική σου και να ακούσεις κριτική χωρίς να θέλεις να ανταποδώσεις; Γι’ αυτό κάθε όψη στο αποτέλεσμα ονομάζει την υγιή της πλευρά: πίστη στον εαυτό για την αίσθηση μεγαλείου, φιλοδοξία για την αντιζηλία, ευαισθησία για την ευαλωτότητα και αληθινή φροντίδα για τους άλλους για την επιδεικτική καλοσύνη.
Ναρκισσισμός και ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας
Η ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας (ΝΔΠ) είναι διάγνωση, όχι μεγάλη δόση ενός γνωρίσματος. Σύμφωνα με το DSM-5-TR, τίθεται όταν ένα διαρκές μοτίβο μεγαλείου, ανάγκης για θαυμασμό και έλλειψης ενσυναίσθησης εμφανίζεται σε διάφορους τομείς της ζωής από την πρώιμη ενήλικη ζωή· πρέπει να πληρούνται τουλάχιστον πέντε από τα εννέα κριτήρια. Το ICD-11 δεν έχει ξεχωριστή ναρκισσιστική διαταραχή: οι κλινικοί θέτουν διάγνωση διαταραχής προσωπικότητας με βαθμό σοβαρότητας, και τα ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά περιγράφονται κυρίως στο πεδίο της «αντικοινωνικότητας» (αδιαφορία για τα δικαιώματα και τα συναισθήματα των άλλων, εγωκεντρισμός· δεν ταυτίζεται με την αντικοινωνική διαταραχή). Σε κάθε περίπτωση τη διάγνωση τη θέτει ψυχίατρος ή κλινικός ψυχολόγος σε δια ζώσης αξιολόγηση.
Η διαταραχή δεν είναι συχνή. Μια ανασκόπηση επτά μελετών με κλινική συνέντευξη βρήκε κατά μέσο όρο περίπου 1% των ανθρώπων, αλλά οι εκτιμήσεις διαφέρουν πολύ από μελέτη σε μελέτη, από 0 έως 6,2% (Dhawan και συνεργάτες, 2010). Ένας υψηλός δείκτης σε ένα διαδικτυακό τεστ δεν σημαίνει ΝΔΠ, και ένας χαμηλός δεν την αποκλείει. Αν τα γνωρίσματα δυσκολεύουν εσένα ή τους δικούς σου ανθρώπους, αυτό είναι λόγος να μιλήσεις με ειδικό.
Αλλάζουν τα ναρκισσιστικά γνωρίσματα;
Τα γνωρίσματα της προσωπικότητας είναι αρκετά σταθερά, αλλά δεν είναι χαραγμένα στην πέτρα: μετακινούνται με την ηλικία, την εμπειρία και τη θεραπεία. Πιο εύκολα αλλάζουν οι συνήθειες που βλέπουν πραγματικά οι άλλοι: να ακούς την κριτική ως το τέλος, να επαινείς έναν συνάδελφο, να αφήνεις την τελευταία λέξη σε κάποιον άλλον. Το εβδομαδιαίο πλάνο στο αποτέλεσμα αποτελείται από τέτοια μικρά βήματα, και αν ξανακάνεις το τεστ σε δυο-τρεις μήνες θα δεις αν άλλαξε το σχήμα του διαγράμματός σου.
Σε τι διαφέρει από το τεστ σκοτεινής τριάδας
Στο τεστ «Σκοτεινή ή φωτεινή πλευρά» ο ναρκισσισμός είναι ένα από τα έξι γνωρίσματα, δίπλα στον μακιαβελισμό και την ψυχοπάθεια, και φαίνεται με έναν μόνο αριθμό. Εκείνο το τεστ απαντά στο πόση σκοτεινή και πόση φωτεινή πλευρά έχει συνολικά ένας άνθρωπος. Το τεστ ναρκισσισμού εστιάζει σε ένα θέμα: έξι όψεις, η φανερή και η κρυφή πλευρά, ένα στυλ και ένας χάρτης. Για τη μεγαλύτερη εικόνα, κάνε και το τεστ της τριάδας, που υπάρχει στον ιστότοπο, και σύγκρινε τα αποτελέσματα.
Συχνές ερωτήσεις για τον ναρκισσισμό
Πώς καταλαβαίνω αν έχω ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά;
Κανένα μεμονωμένο σημάδι δεν το λέει: ναρκισσιστικά γνωρίσματα έχουμε όλοι σε κάποιον βαθμό. Σημασία έχει ποιες όψεις είναι έντονες και αν δυσκολεύουν εσένα και τους δικούς σου ανθρώπους. Το τεστ κάνει 42 ερωτήσεις για καθημερινές καταστάσεις: πώς δέχεσαι τον έπαινο και την κριτική, αν χαίρεσαι όταν πετυχαίνουν οι άλλοι, αν περιμένεις ειδική μεταχείριση. Ο δείκτης 0-100 δείχνει το συνολικό επίπεδο, και το σχήμα του διαγράμματος πού τα γνωρίσματα είναι πιο έντονα. Πολλοί αναγνωρίζουν τα γνωρίσματά τους όταν τα δουν περιγραμμένα, αν και τυφλά σημεία μένουν. Ένας υψηλός δείκτης δεν είναι διάγνωση, είναι όμως λόγος να κοιτάξεις πιο προσεκτικά, και το αποτέλεσμα έχει ενότητα για το πότε αξίζει να μιλήσεις με ειδικό.
Μπορεί ένα διαδικτυακό τεστ να διαγνώσει ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας;
Όχι. Τη ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας τη διαγιγνώσκει ψυχίατρος ή κλινικός ψυχολόγος με βάση τα κριτήρια του DSM-5-TR ή του ICD-11, σε δια ζώσης αξιολόγηση που εξετάζει το ιστορικό σου και το πώς τα γνωρίσματα επηρεάζουν διάφορους τομείς της ζωής σου. Μια διαδικτυακή αυτοαναφορά δείχνει μόνο πόσο έντονα είναι τα γνωρίσματα στις απαντήσεις σου. Ένας υψηλός δείκτης δεν σημαίνει διαταραχή, και ένας χαμηλός δεν την αποκλείει.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στον κρυφό και τον φανερό ναρκισσισμό;
Ο φανερός ναρκισσισμός φαίνεται εύκολα: αυτοπεποίθηση, πείνα για θαυμασμό, επιθυμία να βρίσκεσαι στο κέντρο της προσοχής. Ο κρυφός ναρκισσισμός μοιάζει απ’ έξω με ντροπαλότητα, πίσω της όμως κρύβεται η ίδια ανάγκη για ειδική μεταχείριση: η κριτική πονάει για πολύ, η αδιαφορία μοιάζει με προσβολή, και μέσα υπάρχει μια σιωπηλή αίσθηση ότι έχεις κάτι ξεχωριστό που κανείς δεν βλέπει. Το αποτέλεσμα περιλαμβάνει χάρτη φανερού και κρυφού που δείχνει ποια πλευρά είναι πιο δυνατή σε σένα ή αν είναι και οι δύο.
Ποια είδη ναρκισσισμού υπάρχουν;
Η έρευνα περιγράφει πιο συχνά δύο είδη, τον μεγαλειώδη (φανερό) και τον ευάλωτο (κρυφό). Οι ερευνητές ξεχωρίζουν επίσης την αντιζηλία, δηλαδή την προστασία της θέσης μέσα από την υποτίμηση των άλλων, και τον κοινοτικό ναρκισσισμό, όπου κάποιος αναζητά σημασία μέσα από την εικόνα του πιο καλόκαρδου ανθρώπου της παρέας. Το τεστ δείχνει όλες αυτές τις πλευρές και δίνει ένα από οκτώ στυλ, από τη Σταθερή αυτοεκτίμηση και την Υγιή αυτοπεποίθηση ως το Αστέρι, το Φωτοστέφανο, την Τραμπάλα και τα Έντονα γνωρίσματα. Τα οκτώ στυλ είναι ο δικός μας τρόπος ανάγνωσης του αποτελέσματος, όχι κλινικοί τύποι.
Υπάρχει υγιής ναρκισσισμός;
Ναι. Η πίστη στις ικανότητές σου, η φιλοδοξία, η επιθυμία για αναγνώριση και η χαρά για τις δικές σου επιτυχίες βοηθούν να προχωράς στη ζωή. Ο ναρκισσισμός μένει υγιής όσο στηρίζεται στη δική σου εμπειρία και δεν απαιτεί συνεχή επιβεβαίωση από τους άλλους. Γι’ αυτό κάθε όψη στο αποτέλεσμα έχει μια υγιή πλευρά με το όνομά της, και ένα από τα οκτώ στυλ λέγεται απλώς Υγιής αυτοπεποίθηση.
Αλλάζουν τα ναρκισσιστικά γνωρίσματα;
Τα γνωρίσματα είναι αρκετά σταθερά, αλλά μετακινούνται με την ηλικία, την εμπειρία και τη θεραπεία. Πιο γρήγορα αλλάζει η συμπεριφορά που βλέπουν οι άλλοι: πώς αντιδράς στην κριτική, αν ακούς, αν χαίρεσαι για έναν συνάδελφο. Το εβδομαδιαίο πλάνο στο αποτέλεσμα αποτελείται από τέτοια μικρά βήματα, και αν ξανακάνεις το τεστ σε δυο-τρεις μήνες θα δεις αν άλλαξε το σχήμα του διαγράμματός σου.
Μπορώ να κάνω το τεστ για τον σύντροφό μου ή για κάποιον άλλον;
Όχι, και δεν είναι τυπικότητα. Οι προτάσεις αφορούν την εσωτερική εμπειρία: τι νιώθεις όταν επαινούν κάποιον άλλον, τι ονειρεύεσαι, τι σε πληγώνει. Αν απαντήσεις για άλλον, περιγράφεις την εντύπωσή σου γι’ αυτόν, όχι το ποιος είναι. Αν σε ανησυχεί η συμπεριφορά κάποιου, πρότεινέ του να κάνει το τεστ και συγκρίνετε τα διαγράμματα, και αν μια σχέση σε βαραίνει, μίλησέ το με έναν θεραπευτή.
Σε τι διαφέρει από ένα τεστ σκοτεινής τριάδας;
Στο τεστ «Σκοτεινή ή φωτεινή πλευρά» ο ναρκισσισμός είναι ένα γνώρισμα από τα έξι και φαίνεται με έναν αριθμό. Αυτό το τεστ είναι ολόκληρο για τον ναρκισσισμό: έξι όψεις, η φανερή και η κρυφή πλευρά, ένας δείκτης, ένα στυλ ανάμεσα σε οκτώ και ένας χάρτης. Τα δύο τεστ συμπληρώνουν το ένα το άλλο και υπάρχουν και τα δύο στον ιστότοπο.
Δες το σχήμα του ναρκισσισμού σου
42 προτάσεις, περίπου οκτώ λεπτά. Αμέσως μετά την τελευταία απάντηση θα δεις ένα εξάγωνο διάγραμμα, έναν δείκτη ναρκισσισμού από 0 έως 100, έναν χάρτη φανερού και κρυφού στυλ και το στυλ σου ανάμεσα σε οκτώ. Μπορείς να βάλεις οποιοδήποτε από τα οκτώ πάνω στο δικό σου σχήμα και να συγκρίνεις.
Δωρεάν, χωρίς εγγραφή.
